Δευτέρα, 5 Νοεμβρίου 2007

Ποιοί είμαστε εμείς, και τι μας ενώνει;

"(…) Εδώ ουρανός παντού κι ολούθε ήλιου αχτίνα,
και κάτι ολόγυρα σαν του Υμηττού το μέλι,
βγαίνουν αμάραντ' από μάρμαρο τα κρίνα,
λάμπει γεννήτρα ενός Ολύμπου η θεία Πεντέλη.

Στην Ομορφιά σκοντάβει σκάφτοντας η αξίνα,

στα σπλάχνα αντί θνητούς θεούς κρατά η Κυβέλη,
μενεξεδένιο αίμα γοργοστάζ' η Αθήνα

κάθε που τη χτυπάν του Δειλινού τα βέλη.

Της ιερής ελιάς εδώ ναοί και οι κάμποι,
ανάμεσα στον όχλο εδώ που αργοσαλεύει
καθώς απάνου σ' ασπρολούλουδο μια κάμπη,
ο λαός των λειψάνων ζη και βασιλεύει χιλιόψυχος,
το πνεύμα και στο χώμα λάμπει,
το νιώθω,
με σκοτάδια μέσα μου παλεύει.

Εκεί που ακόμα ζουν οι Φαίακες του Ομήρου

και σμίγ' η Ανατολή μ' ένα φιλί τη Δύση,

κι ανθεί παντού με την ελιά το κυπαρίσσι,
βαθύχρωμα στολή στο γαλανό του Απείρου,

εκεί η ψυχή μου ορέχτηκε να γλυκοζήσει
στο μεγαλόπετρο όραμα της γης του Πύρρου,

εκεί που χύνονται σαν ομορφιές ονείρου
η μάννα της αυγής,
της αρμονίας η βρύση.

Τ' αθανάτου Τυφλού με νέα φωνή ελληνίδα
σοφά
εκεί πέρ' αντιλαλούν οι ραψωδίες,

εκεί αναπνέει από τα ρόδα ευωδίες
του Σολωμού η σκιά σε Ηλύσια,
και τεχνίτης
εκεί της λύρας ξαναζεί και την πατρίδα
και τη δόξα ο Δημόδοκος υμνεί της Κρήτης.
(…) Αμαρτωλός καλογερεύω στ' Αγιονόρος,

με καίει ο Σατανάς κ' η Κόλαση με τρωει,
σε βαθύ πλάνο ρέμα πνίγομαι οδοιπόρος,

είν' η ψυχή μου χαλασμός και μοιρολόι.

Το Αιγαίο γαλάζιος θησαυρός σμαραγδοφόρος,

ο ουρανός και η γη σα Δάφνης και σα Χλόη,
φυτρώνει της ζωής λαχταριστός ο σπόρος,
βυζαίνεται απ' των 'Oντων το μελισσολόι
των 'Oλων ο χυμός.
'Oλυμπος, Πήλιον, 'Oσσα,
πελάγου κάθε κόρφος,
κάθε στεριάς γλώσσα,
η λιμνοφάνταστη Κασσάντρα,
η Θράκη, γάμου
φορούνε φόρεμα κ' εγώ;
"Κύριε, γίνου
Σωτήρ μου!"
Και θολώνω με τα δάκρυά μου
το θείο Βρέφος,
ζωγραφιά του Πανσελήνου.

Η Ρούμελ' είναι μια κορών' από ρουμπίνι,
κ' είν' ο Μοριάς μια σμαραγδένια λαμπυράδα,
κι εφτάδιπλο τα Εφτάνησα είναι μπουγαρίνι,
νεράιδα είν' αφρογέννητη κάθε Κυκλάδα.
Κομματιασμένη κ' η 'Hπειρο γελάει κ' εκείνη,

κ' η Θεσσαλία σκορπίζει μια ξανθή ομορφάδα,
κρυμμένη στην πολύπαθη τη Ρωμιοσύνη
σα να ξανοίγω τη βασίλισσα Ελλάδα.

Ακόμα το έλατο της λεβεντιάς φουντώνει

κι απ' των αιώνων τους καημούς
κι από τα πάθη
του Διγενή η πνοή παντού χυμένη πλάθει,
Κανάρη, Καραϊσκάκη και Κολοκοτρώνη,
και μέσ' στης χρυσοπράσινης νυχτιάς τα βάθη
ακόμ' αργολαλεί του Κολωνού τ' αηδόνι.
Από το Δούναβη ως την άκρη του Ταινάρου

κι από τ' Ακροκεραύνια στη Χαλκηδόνα
διαβαίνεις,
πότε σαν της θάλασσας Γοργόνα,

πότε σαν άγαλμ' από μάρμαρο της Πάρου.

Πότε κρατάς τη δάφνη από τον Ελικώνα

και πότε ορμάς με τη ρομφαία του βαρβάρου,

και μέσ' στο πλάτος του μεγάλου σου λαβάρου

βλέπω διπρόσωπη ζωγραφισμέν' εικόνα.

Εδώ ιερός ο Βράχος φέγγει σαν τοπάζι

κι ο λευκοπάρθενος χορός των Κανηφόρων
προβαίνει και τον πέπλο της θεάς ταράζει,
και πέρ' αστράφτουν τα ζαφείρια των Βοσπόρων,
κι απ' τη Χρυσόπορτα περνώντας αλαλάζει

ο θρίαμβος των νικητών Αυτοκρατόρων!
Σαν των Φαιάκων το καράβ' η Φαντασία,

χωρίς να τη βοηθάν πανιά και λαμνοκόποι,
κυλάει,
κι είναι στα βάθη της ψυχής μου τόποι
πανάρχαιοι κι ασάλευτοι
σαν την Ασία,
πεντάγνωμοι κι απόκοτοι σαν την Ευρώπη,
σα μαύρη γη Αφρική με σφίγγ' η απελπισία,
κρατώ μιαν άγρια μέσα μου Πολυνησία,

και πάντα ένα Κολόμβο παίρνω το κατόπι.

Και τα τεράστια της ζωής και τα λιοπύρια
των τροπικών τα γνώρισα,
και με των πόλων
τυλίχτηκα τα σάβανα,
και χίλια μύρια
ταξίδια εμπρός μου ξάνοιξαν τον κόσμο όλο.
Και τ' είμαι;
Χόρτο ριζωμένο σ' ένα σβώλο
απάνου,
που ξεφεύγει κι απ' τα κλαδευτήρια.
"
Κωστής Παλαμάς, "Πατρίδες", 'Aπαντα, τόμ. Γ', Αθήνα, εκδ. Μπίρης

2 σχόλια:

Έρση είπε...

υπεροχο ποιημα! Μου θυμιζει ...εμενα...κατα βαθος...!

Albatros είπε...

Κι εμένα, Έρση, μου ξυπνά εικόνες που, νομίζω, υπήρχαν πάντοτε μέσα μου.