Τετάρτη, 21 Νοεμβρίου 2007

Δημοκρατία ή "δημοκρατία";

Η έννοια της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ αναφέρεται στο πολιτικό σύστημα της διακυβέρνησης της πόλης από το ΟΛΟΝ του δήμου.
Αλλά δεν υπάρχει κάποιος τίτλος νομιμοποίησης της αρχής της πλειονοψηφίας.
Δεν είναι, δηλαδή, απαραίτητο ότι οι περισσότεροι κυβερνούν και καλύτερα.
Τέλος πάντων. Ας αφήσουμε την αρχαία αμεσοδημοκρατία, την οποία κατακεραύνωναν οι πολιτικές φιλοσοφίες του Πλάτωνα και του Αρισ
τοτέλη κι ας πάμε στην νόθα, αστικοκαπιταλιστική, δημοκρατία των σχετικών πλειονοψηφιών.
Ερωτώ: αν κάποιος κάνει μια αναγωγή στο σύνολο των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, αν αθροίσει, δηλαδή, τις άκυρες και λευκές ψήφους, καθώς και την αποχή, πράγμα που είναι υποχρεωμένος να κάνει στην κοινοβουλευτική δημοκρατία αφού τόσο η λευκή και άκυρη ψήφος, όσο και η αποχή, εκλαμβάνονται ως πολιτική στάση, τότε θα διαπιστώσει ότι μας κυβερνούν ΜΕΙΟΨΗΦΙΕΣ της τάξης του 30% - 32%.
Δηλαδή, έχουμε έναν δήμο, μια πολιτεία, όπου οι επτά, άντε, οι έξι στους δέκα δεν έχουν νομιμοποιήσει την κοινοβουλευτική κυβέρνηση. Αλλά, παρ' όλα αυτά, οι πλασιέδες της (α)πολιτικής μας πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες.

Και τώρα, ας ρίξουμε μια ματιά γύρω μας, στην πιο πεζή και χονδροειδή πραγματικότητα.
Θα δούμε διαφθορά, νεποτισμό, αβυσσαλέες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, ανα
ξιοκρατία, φασίζουσες πρακτικές του ύφους: "αποφασίζομεν και διατάσσουμε", θα δούμε αδικία, φτώχεια, μιζέρια, αθλιότητα, εκμετάλλευση, διάλυση του κοινωνικού ιστού, μικροπολιτική και κομματικά παραμάγαζα, απόλυτη εξουσία του "βαθέος κράτους", διαπλοκή σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις βαθμίδες, απαξίωση των θεσμών και των λειτουργιών του κράτους, "κλίκες" που εναλλάσσονται βάση σχεδίου στην διακυβέρνηση της χώρας, γενικά θα δούμε μια ΤΥΡΑΝΝΙΔΑ δημαγωγών.
Αν αυτ
ό κάποιοι θέλουν να το λένε δημοκρατία, είναι δικαίωμά τους ή διαστροφή τους.
Αλλά, για μένα, δημοκρατία είναι κάτι διαφορετικό.

Είναι εκείνο το πολίτευμα, όπου κυβερνούν στ' αλήθεια οι λαϊκές μάζες, μια δημοκρατία ΛΑΪΚΗ, όπου ο σκοπός είναι η κοινωνική δικαιοσύνη σε όλα τα επίπεδα, όπου κυβερνά το ΟΛΟΝ του δήμου, όπου κυριαρχεί η αξιοκρατία, η ισονομία, η ισοπολιτεία, η κοινωνική αλληλεγγύη, όπου κάθε προσπάθεια των θεσμών και των μηχανισμών του κράτους επικεντρώνεται στο κλείσιμο της ψαλίδας των ανισοτήτων, στην ευμάρεια των πολιτών, ΟΛΩΝ των πολιτών, στην κοινωνική ειρήνη και δικαιοσύνη, στην ευδαιμονία του λαού.
Δημοκρατία, αληθινή δημοκρατία, είναι εκείνο το πολίτευμα όπου κυβερνούν οι ΝΟΜΟΙ, που ψηφίζει το σύνολο του ΔΗΜΟΥ, κι όχι εκείνο στο οποίο κυβερνούν δημαγωγοί, που ψηφίζουν νόμους κατά το συμφέρον τους.

Και να μην πάει το μυαλό κάποιων στην ισοπεδωτική, όπως μας την πέρασαν, εικόνα της προδομένης σοσιαλιστικής επανάστασης των, πάλαι ποτέ, λεγομένων κομμουνιστικών κρατών.
Η έννοια του σοσιαλισμού είναι το δικαίωμα της ισότητας στον πλούτο, όχι στην φτώχεια και στην μιζέρια, είναι το ακλόνητο φυσικό δικαίωμα κάθε ανθρώπου στην αξιοπρέπεια και στην απόλυτη ελευθερία να πραγματώνει τους σκοπούς της ύπαρξής του, μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο. Το σύνθημα "Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα" φαντάζει στον καιρό μας πιο επίκαιρο παρά ποτέ.
Αλλά δεν έχει σημασία τι πιστεύω εγώ.
Σημασία έχει τι βιώνουμε σήμερα, υπό το καθεστώς αυτής της, κατά τη γνώμη μου, κίβδηλης και στρεβλής ψευτοδημοκρατίας.
Εγώ λέω, λοιπόν, άμα είναι τέτοια η "δημοκρατία", που ευαγγελίζεται ο νεοφιλελευ
θερισμός κι οι σοσιαλίζουσες παρεκκλίσεις του, να την βράσω! Δεν την θέλω, την αποστρέφομαι.
Άμα είναι να μου περάσουν καπίστρι και χαλινάρι, για να βαυκαλίζομαι ότι έχω κοινωνικές "ελευθερίες" και "δικαιώματα", μέσα σ' ένα καθεστώς, ουσιαστικά, δουλείας και τυραννίας, τότε τους τα χαρίζω: και τα λουριά και τα καπίστρια και τα χαλινάρια τους.
Τώρα θα πει κάποιος: μα, αφού έτσι αποφασίζουν οι πολλοί;
Ε, και λοιπόν;

Και τον Χίτλερ οι "πολλοί" τον έφεραν στην εξουσία, τους "δημοκρατικούς" θεσμούς καπηλεύτηκε κι αυτός για να εγκαθιδρύσει τον ναζισμό κι είχε, αναμφίλεκτα, την σύσσωμη, σχεδόν, στήριξη του γερμανικού λαού, κατά την εποχή.
Μήπως είχαν δημοκρατία κι οι ναζίδες; Στα χαρτιά είχαν, βεβαίως, αλλά στην ουσία;
Κι ο Μουσολίνι, με "δημοκρατικές" διαδικασίες αναρριχήθηκε και κυριάρχησε στην πολιτική σκηνή της Ιταλίας. Αυτός, μάλιστα, είχε και αριστερό παρελθόν, ριζοσπαστικό αριστε
ρό παρελθόν. Και το φασιστικό σύστημα που εγκαθίδρυσε τότε, το πλασάριζε για πολύ προχωρημένη δημοκρατία κι οι Ιταλοί, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, κατευχαριστημένοι ήσαν κι αυτοί με τον Ντούτσε τους, τουλάχιστον μέχρι να τα βρουν μπαστούνια και να ανακαλύψουν πως…πλανήθηκαν. Αλλά κι εκεί, δημοκρατία βαυκαλίζονταν πως είχαν τότε.
Μα μήπως κι εδώ, στην πατρίδα μας, ο Μεταξάς με “δημοκρατικά” μέσα δεν εγκαθίδρυσε την δικτατορία του, μήπως δεν είχε κι αυτός την μείζονα λαϊκή συναίνεση;
Μήπως ακόμη κι αυτή η χούντα των Συνταγματαρχών δεν εδραίωσε την επτάχρονη τυραννία της στην ανοχή, για να μην πούμε συγκατάθεση, της μεγάλης λαϊκής μάζας, στην σιωπηλή συναίνεση των «πολλών»;
Τέλος πάντων, το θέμα δεν φαίνεται να τελειώνει πουθενά.
Σημειώστε μόνο τούτο:
Οι έννοιες κι οι ιδέες δεν είναι υπεριστορικές οντότητες, που βρίσκονται "κάπου εκεί πάνω", και τις οποίες απομένει να ανακαλύψει και να διατυπώσει ένας φιλοσοφικός νους ή μια εξέχουσα διάνοια.
Οι έννοιες κι οι ιδέες, επομένως κι οι πολιτικές φιλοσοφίες, γεννιούνται και επικαθορίζονται από την εκάστοτε οικονομικοπολιτική και ιστορική συγκυρία, καθώς και από την προσέγγιση και την πρόσληψη που έχει γι' αυτές, σε κάθε εποχή, ο ανθρώπινος νους, το πολιτικό υποκείμενο.
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με την έννοια της δημοκρατίας.
Ούτε φετίχ μπορεί να είναι η δημοκρατία, ούτε ταμπού.
Ένα πολιτικό σύστημα είναι κι αυτή, κι όπως όλα τα πολιτικά συστήματα, κρίνεται από την αποτελεσματικότητά του.
Εγώ, όμως, έχω κάποιες ερωτήσεις ακόμη:
Ποιος, ακριβώς, είναι εκείνος ο τίτλος που νομιμοποιεί τις σχετικές πλειοψηφίες για να κυβερνούν;
Μην βιαστείτε, η απάντηση δεν είναι τόσο προφανής.
Πώς νομιμοποιούνται για να κυβερνούν, έστω, "οι περισσότεροι" (αν κι ούτε αυτό ισχύει), ακόμη και σε πολιτεύματα όπου η αναλογική είναι ανόθευτη;
Ποιο είναι το κριτήριο μιας γνήσιας δημοκρατίας; Να κυβερνά το μέρος ή το όλον;
Αλλά ακόμη κι αν, υποθετικά, κυβερνά το όλον του δήμου, πώς αυτό εξασφαλίζει την ευδαιμονία, το δίκαιο και την αυτάρκεια μιας πολιτείας;
Είναι επιτυχημένος, ιστορικά και πραγματικά, μέχρι σήμερα, ο θεσμός της κοινοβουλευτικής, αστικής, δημοκρατίας;
Έχει κατορθώσει να επιλύσει ή, έστω, να περιορίσει τις κοινωνικές αντιθέσεις και αδικίες, να επιφέρει κοινωνική δικαιοσύνη, ειρήνη, προκοπή, ευημερία, έχει δημιουργήσει το περιβάλλον εκείνο, όπου αναπτύσσονται και λειτουργούν απρόσκοπτα κοινωνίες Ανθρώπινες;
Η βασική, θεμελιώδης, αρχή του ιδεατού πολιτεύματος, όπως, τουλάχιστον, το θεωρούσαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, ήταν το Δίκαιον, που με την σειρά του έφερνε την Ευδαιμονία στην πόλη και στους πολίτες.
Μπορεί να επιτευχθεί κράτος δικαίου, μέσα σ' ένα αστικοδημοκρατικό οικονομικοπολιτικό περιβάλλον, όπου, εκ των πραγμάτων, ορίζεται κι αναφέρεται μέσα σ' ένα καπιταλιστικό εποικοδόμημα, δηλαδή πάνω σε μια καπιταλιστική βάση, που κρηπιδώνεται πάνω στις αρχές της αδικίας, της ανισότητας και της εκμετάλλευσης;
Μήπως, τελικά, η κοινοβουλευτική, αστική, "δημοκρατία", είναι ένα κέλυφος κενό περιεχομένου, ένας κίβδηλος φορμαλισμός, μια καραμέλα του καπιταλιστικού ολοκληρωτισμού, που μας έμαθαν να πιπιλάμε οι διάφοροι σαλτιμπάγκοι και πλασιέδες της (α)πολιτικής;
Μήπως, εν τέλει, η "δημοκρατία" που βιώνουμε σήμερα, και που με τόση θέρμη και πάθος υπερασπίζονται κάποιοι (αν και δεν είμαι σίγουρος πως αυτό συμβαίνει με πραγματική γνώση και συνείδηση των εννοιών), δεν είναι παρά μια διαστρέβλωση, ένα εξάμβλωμα ενδεδυμένο με την λεοντή του "φιλελευθερισμού" και της "ελευθερίας";

Δεν υπάρχουν σχόλια: