Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2009

Ανθ' ημών, Γουλιμής;

Η ΝΔ καταποντίστηκε επειδή πρόβαλλε ως ένας απλός διαχειριστής της εξουσίας και μάλιστα παντελώς ανίκανος στο χειρισμό ακόμη και των πιο απλών προβλημάτων της καθημερινότητας.

Δεν γίνεται καν λόγος για σχεδιασμό και παραγωγή υψηλών πολιτικών.

Παραπέρα, ήρθε με το σύνθημα:

"Σεμνά και ταπεινά -καθαρά χέρια", κι έφυγε με δυο μούντζες:

"Καβαλημένα Καλάμια - Ποιος θα πρωτοσουφρώσει το παγκάρι".
Την ρητορεία, και πολλές απ' τις θέσεις της συντηρητικής δεξιάς, τις εξέφρασε, ως ένα βαθμό, το ΛΑΟΣ.

Τόσο η ΝΔ, όσο και το ΠΑΣΟΚ, έτρεξαν πίσω απ' το ΛΑΟΣ, αντιγράφοντας πάρα πολλές απ' τις θέσεις του: τόσο σε θέματα εσωτερικής, όσο και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Η σαρωτική άνοδος του ΛΑΟΣ, τόσο στις προηγούμενες ευρωεκλογές, όσο και στις πρόσφατες βουλευτικές, απέδειξε ότι η συντηρητική δεξιά έχει δυναμική στην κοινωνική βάση. Το ΛΑΟΣ ήταν το μόνο κόμμα που, σε απόλυτους αριθμούς, αύξησε εντυπωσιακά (σχεδόν κατά 50%) την συνολική εκλογική του δύναμη απ' τις προηγούμενες εθνικές εκλογές.Η ΝΔ απλώς συντρίφτηκε, το ΠΑΣΟΚ ήρθε ίσα βάρκα ίσα νερά, κι η αριστερά έχασε ελαφρώς.
Η δυναμική που αναπτύσσει το ΛΑΟΣ αφορά στην απήχηση των συντηρητικών θέσεων της λαϊκής δεξιάς πάνω σ' ένα μεγάλο κι ικανό κομμάτι του εκλογικού σώματος.

Μόνο που το ΛΑΟΣ παραμένει ένα κόμμα διαμαρτυρίας, ενώ πολλές απ' τις θέσεις του, αλλά, κυρίως, πάρα πολλοί απ' το πολιτικό του προσωπικό χαρακτηρίζονται και είναι ακραίοι. Ταυτόχρονα, έπεσε προεκλογικά σε πολλές παλινωδίες, ανακολουθίες και πρωτοφανείς γελοιότητες, πράγμα που το εμπόδισε να καρπωθεί το σύνολο των διαρροών απ' τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της ΝΔ.

Μια νέα συντηρητική παράταξη, μια γνήσια λαϊκή δεξιά, με σαφή ιδεολογική πλατφόρμα κι απαλλαγμένη απ' τα βαρίδια τόσο του νεοφιλελευθερισμού, όσο κι κάποιων γραφικών ακροδεξιών απολήξεων, θα μπορούσε να συσπειρώσει ένα πολύ μεγάλο κι ικανό κομμάτι του ελληνικού λαού, το οποίο στην συντριπτική του πλειονότητα παραμένει ένα παραδοσιακά συντηρητικό εκλογικό σώμα.

Η ΝΔ δεν συντρίφτηκε επειδή απώλεσε την απήχησή της στον περιβόητο "κεντρώο χώρο.

Συντρίφτηκε, όπως έχει αναλύσει κι ο Νικολακόπουλος, επειδή έχασε ένα 5% του σκληρού της πυρήνα, των παραδοσιακών ψηφοφόρων της.

Τι σημαίνει άραγε «νεοδημοκρατης»;

Οι ιδέες του καθενός μας δεν είναι μόνον απλές ανακλαστικές αντιδράσεις κατεστημένων συμφερόντων ή ατομικών φιλοδοξιών σε συγκεκριμένες συνθήκες, αλλά, επίσης, αυτόνομοι μοχλοί πολιτικής δράσης που καθορίζουν προσωπικές διαδρομές και τρόπους ζωής. Οι ιδεολογίες βρίσκονται σε μια σχέση διαρκούς αλληλεπίδρασης με τις υλικές κι ιστορικές δυνάμεις, αλλά και με τις συμπεριφορές και τις δράσεις των ατόμων. Η ηγεμονία των αστικών ιδεολογιών δεν είναι μόνον απότοκο της κυριαρχίας της αστικής τάξης στα μέσα πνευματικής παραγωγής και στους ιδεολογικούς μηχανισμούς του νεώτερου αστικού κράτους, αλλά επίσης απόρροια της ικανότητας της αστικής ιδεολογίας να εκφράζει, στις περισσότερες περιπτώσεις, τον "κοινό νου" και να μετουσιώνεται σε πράξη.

Σε αντίθεση με το σύνολο των αφηρημένων και προκαθορισμένων σοσιαλιστικών ιδεών, που προβάλλουν σαν κάποιου είδους αυτοεκπληρούμενης προφητείας, ο συντηρητικός φιλελευθερισμός αφορά στην "παραδοσιακή στάση", δηλαδή σε πραγματιστικές προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες και τα πραγματικά δεδομένα, την ανθρώπινη εμπειρία και την ιστορία ως έναν ασφαλή οδηγό για τον καθορισμό της πολιτικής πρακτικής. Οι ιδεολογίες είναι χρήσιμες, εφόσον, πέραν των αναλυτικών, έχουν και κανονιστικές δυνατότητες εφαρμογής.
Άσχετα, πάντως, με το τι συνέβαινε παλιότερα, σήμερα οι έννοιες "δεξιός-αριστερός" δεν είναι παρά σημασιολογικά κελύφη.
Ας πούμε, ποιος είναι σήμερα "αριστερός";

Εκείνος που αντιδρά κι αντιπαλεύει τις μεθοδεύσεις και τους σχεδιασμούς της παγκοσμιοποίησης, και της πολιτικής ρύθμισης της νέας τάξης, ή εκείνος που συνηγορεί;

Εκείνος που ενδιαφέρεται για το τι μπορεί να γίνει στην πραγματικότητα για ν' αλλάξει προς το καλύτερο το κοινό παρόν και μέλλον ή εκείνος που καλύπτει την αδράνεια και την αναποτελεσματικότητα πίσω από ιδεολογικά τοτέμ;

Το μέλος η ο φίλος του ΠΑΣΟΚ υπονοεί πως έλκεται, κι εν πολλοίς αυτοπροσδιορίζεται απ’ την σοσιαλιστική ιδεολογία (ή, τέλος πάντως, ό, τι έχει απομείνει από δαύτην στο ΠΑΣΟΚ).

Αλλά ποια είναι η ιδεολογία που έλκει ή προσδιορίζει το μέλος, τον οπαδό ή τον φίλο της ΝΔ;

Σε ποια πολιτική ταυτότητα αντιστοιχεί, πώς προσδιορίζει ιδεολογικά το πολιτικό υποκείμενο που επιλέγει να ενταχθεί στο κόμμα αυτό;

Ο «φιλελευθερισμός», θα απαντούσε κάποιος μ’ ευκολία.

Μόνο που η έννοια του (πολιτικού και οικονομικού) φιλελευθερισμού δεν σημαίνει τίποτα για την συντριπτική πλειονότητα των νεοδημοκρατών και, νομίζω, τις περισσότερες φορές περισσότερο μπερδεύει, παρά αποσαφηνίζει και νοηματοδοτεί.

Εκείνο που οφείλει, πρωτίστως, να πράξει η ΝΔ είναι να ανασυγκροτήσει μια εναργή και στιβαρή ιδεολογική πλατφόρμα.

Η επανίδρυση μιας γνήσιας, λαϊκής, κινηματικής δεξιάς παράταξης είναι σήμερα το μεγάλο πολιτικό στοίχημα. Η λαϊκή δεξιά αντιπροσωπεύει τον μέσο μικροαστό, τον Έλληνα νοικοκύρη. Εκείνον που ζητά κοινή προκοπή και πρόοδο, ευνομία, τάξη, ασφάλεια, κοινωνικό κράτος δικαίου, εθνική και πολιτική αυτονομία και δημοκρατική μέθοδο.Τον απλό, καθημερινό, εργαζόμενο άνθρωπο δηλαδή.

Ακριβώς γι' αυτό, επειδή αφορά κυρίως στα λαϊκά στρώματα, είναι πολύ εύκολο να μεταβληθεί σε μαζικό κίνημα.

Είναι σημαντικό, όταν μιλάμε για κινηματικές διαδικασίες, να το κάνουμε με ιεροπρεπή σοβαρότητα.

Ο τρόπος σκέψης, όχι της νέας, αλλά της συντηρητικής δεξιάς, θέλει την κοινωνία πέρα απ' το άτομο, σαφώς σημαντικότερη απ' αυτό, αλλά χωρίς να απαλείφει τον ατομικισμό.

Επίσης, μιλά για ένα σαφώς ταξικό κράτος, αλλά επίσης αναγνωρίζει τα προστάγματα του πολιτικού φιλελευθερισμού, των δικαιωμάτων του ατόμου και του πολίτη, της συνοχής του κοινωνικού ιστού μέσα απ' τους δεσμούς που σφυρηλατεί η παράδοση, η έννομη εξουσία και η κοινή ηθική.

Η νέα συντηρητική, λαϊκή, δεξιά, ως "τρίτη δύναμη", υιοθετεί πολλά διακυβεύματα της παραδοσιακής και νέας αριστεράς, αλλά τα εντάσσει μέσα σε μια πολιτική και προγραμματική εξειδίκευση που αφορά στη σύγχρονη μετανεωτερική πραγματικότητα κι όχι σε δογματικές αγκυλώσεις και αυτοεκπληρούμενες προφητείες: Το κράτος πρόνοιας, οι αναδιανεμητικές κοινωνικές πολιτικές, οι αμεσοδημοκρατικές, δημοψηφισματικές, πολιτικές μέθοδοι, οι έμπρακτες αντιστάσεις απέναντι στις οικονομικές, αλλά κυρίως πολιτικές, ρυθμίσεις της παγκοσμιοποίησης, η προστασία κι η συνοχή του κοινωνικού ιστού, ο σεβασμός στην διαφορετικότητα υπό την προϋπόθεση της ηθικής στη διαφορετικότητα, η εθνική και πολιτική αυτονομία, η γενικευμένη κοινότητα συμφερόντων των πολιτικών και εθνικών υποκειμένων, αποτελούν μερικές μόνο απ' τις θέσεις κλειδιά του σκληρού πυρήνα της νέας συντηρητικής, λαϊκής, δεξιάς.

Ο Rawls στο βιβλίο του Θεωρία της Δικαιοσύνης (1971) έδωσε τις βασικές αρχές την ενορασιοκρατίας, δηλαδή της πολιτικής ηθικής του φιλελευθερισμού, που (θα έπρεπε να) εκφράζεται απ' την συντηρητική δεξιά, αντί των στυγνού ωφελιμισμού.

Η ενορασιοκρατία του κοινού νου μορφοποιείται σε ομάδες σχετικά συγκεκριμένων προσταγμάτων, καθεμιά απ' τις οποίες βρίσκει εφαρμογή σε ένα επιμέρους πρόβλημα δικαιοσύνης. Έτσι, μια ομάδα προσταγμάτων βρίσκει εφαρμογή στο ζήτημα του ακριβοδίκαιου μισθού, μια άλλη σε αυτό της φορολογίας, μια τρίτη στο πρόβλημα του κολασμού κ.ο.κ. Προκειμένου να καταλήξει κανείς, φερ' ειπείν, στην ιδέα του ακριβοδίκαιου μισθού, θα πρέπει, κατά κάποιον τρόπο, να σταθμίσει διάφορα ανταγωνιστικά μεταξύ τους κριτήρια, όπως για παράδειγμα, αυτά της δεξιότητας, της κατάρτισης, της καταβαλλόμενης προσπάθειας, του βάρους της ευθύνης ή των κινδύνων της δουλειάς, καθώς επίσης και να αφήσει κάποιο περιθώριο για το μέγεθος της ανάγκης. Φανταζόμαστε πως κανείς δεν θα αποφάσιζε με βάση ένα μονάχα από αυτά τα κριτήρια, αλλά ότι θα πρέπει να επιτυγχάνεται κάποιος συμβιβασμός μεταξύ τους.


Με βάση την αρχή αυτή, της πολιτικής ηθικής που είναι εδραιωμένη πάνω στην αρχή πως οι άνθρωποι δεν αξίζουν τις κοινωνικές ανισότητες, αλλά ταυτόχρονα έχουν κάθε δικαίωμα για να διαχειριστούν ελεύθερα τις ικανότητες και τις δεξιότητές τους προς όφελός τους, ο Rawls καταλήγει στις Αρχές της Δικαιοσύνης:

Πρώτη Αρχή - Κάθε πρόσωπο πρέπει να έχει ίσο δικαίωμα στο πιο εκτενές συνολικό σύστημα ίσων βασικών ελευθεριών που είναι συμβατό με ένα παρόμοιο σύστημα ελευθερίας για όλους.
Δεύτερη Αρχή - Κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες πρέπει να διαρρυθμίζονται με τέτοιο τρόπο, ώστε και οι δύο:
α) να αποβαίνουν προς το μεγαλύτερο όφελος των λιγότερο ευνοημένων, και
β) να συνδέονται με αξιώματα και θέσεις ανοιχτές σε όλους, υπό συνθήκες ακριβοδίκαιης ισότητας ευκαιριών.
Πρώτος Κανόνας Προτεραιότητας (Η προτεραιότητα της Ελευθερίας) - Οι αρχές της Δικαιοσύνης πρέπει να ιεραρχούνται κατά λεξικογραφική διάταξη και, επομένως, οι βασικές ελευθερίες μπορούν να περιορίζονται μόνο χάριν της ελευθερίας.
Δεύτερος Κανόνας Προτεραιότητας (Η προτεραιότητα της Δικαιοσύνης έναντι της αποδοτικότητας και της ευημερίας) - Η Δεύτερη Αρχή της Δικαιοσύνης προηγείται λεξικογραφικά της αρχής της αποδοτικότητας και της μεγιστοποίησης του σύνολου των πλεονεκτημάτων· και η Αρχή των Ακριβοδίκαιων Ευκαιριών προηγείται της Αρχής της Διαφοράς.


Ωστόσο, υπάρχουν δυο ακόμα θέματα που καλείται ν' αντιμετωπίσει η Αρχή της Δικαιοσύνης:
Οι διαφορετικές θέσεις εκκίνησης των ατόμων μέσα σ' ένα πολιτικά και οικονομικά φιλελεύθερο περιβάλλον και τα άτομα που αδικήθηκαν εκ φύσεως.

Κανένας δεν αξίζει μια μεγαλύτερη φυσική ικανότητα, ούτε είναι άξιος μιας πιο ευνοϊκής θέσης εκκίνησης στην κοινωνία (...) αυτός δεν είναι λόγος για να αγνοήσει κανείς και -πολύ λιγότερο- να απαλείψει τις διακρίσεις. Αντίθετα, η βασική διάρθρωση μπορεί να διαρρυθμιστεί έτσι ώστε αυτές οι τυχαιότητες να λειτουργούν προς όφελος των λιγότερο τυχερών. Έτσι, αν επιθυμούμε να οικοδομήσουμε το κοινωνικό σύστημα με τέτοιο τρόπο ώστε κανείς να μην κερδίζει ή να χάνει από την αυθαίρετη θέση που κατέχει στη διανομή των φυσικών χαρισμάτων ή από την αρχική του θέση στην κοινωνία, χωρίς να αποζημιώνει ή να αποζημιώνεται γι' αυτό, οδηγούμεθα στην Αρχή της Διαφοράς"


Η Αρχή της Διαφοράς ορίζει πως οι περισσότερο ευνοημένοι, είτε απ' τις φυσικές τους δεξιότητες είτε απ' την αρχική θέση εκκίνησης όπου έτυχε να βρεθούν μέσα στην κοινωνία, θα πρέπει να διαθέτουν ένα μέρος των επιπρόσθετων εσόδων, που καρπώνονται λόγω της αρχικής τυχαιότητας, για να στηρίζουν μια δέσμη μέτρων προς όφελος εκείνων που ατύχησαν είτε με φυσικές αναπηρίες είτε με ύστερη θέση αρχικής εκκίνησης μέσα στην κοινωνία.
Ενώ, δηλαδή, θα πρέπει να είμαστε απολύτως υπεύθυνοι για το κόστος των επιλογών μας, κάποιος δεν θα πρέπει να ζημιώνεται για τυχαιότητες που είτε τον φέρνουν σε φυσική μειονεκτική θέση είτε τον τοποθετούν αρχικά σε ύστερο σημείο εκκίνησης μέσα στην κοινωνία από κάποιον άλλον.
Χωρίς αυτό να μεταφράζεται σε μια κοινωνία "Φιλανθρωπίας", ούτε σε επιδότηση των αργόσχολων και των πολυδάπανων, ο Rawls προτείνει μια Κοινωνία Δικαίου, που θεραπεύει τις ανισότητες "που επηρεάζουν τις ζωές των ανθρώπων κι όχι που προκύπτουν απ' τις επιλογές τους".

Θεραπεία των περιστάσεων, δηλαδή, κι όχι των επιλογών.
Απ' την άλλη, μια κοινωνία Δικαίου θα πρέπει να επιδοτεί τις επιλογές των ατόμων, έτσι που να είναι απολύτως ελεύθερα για να πραγματώσουν τους σκοπούς της ύπαρξής τους, αλλά όχι να τα αποζημιώνει για το ενδεχόμενο κόστος τους.

Δεν απομένει, λοιπόν, παρά μια μόνο λύση:

Ο επαναπροσδιορισμός της ιδεολογικοπολιτικής πλατφόρμας της ΝΔ προς την κατεύθυνση μιας γνήσιας λαϊκής, δεξιάς παράταξης.

Με τον τρόπο αυτόν, όχι μόνον η ΝΔ θα μπορέσει ν' αποκτήσει ένα εναργές ιδεολογικό πλαίσιο αναφοράς, το οποίο τα τελευταία χρόνια απουσιάζει ή είναι εντελώς νεφελώδες, αλλά θα υπάρξει και μια νέα πολιτική ταυτότητα, που θα προσδιορίζει επακριβώς την ιδεολογικοπολιτική τοποθέτηση της σύγχρονης, λαϊκής, κεντροδεξιάς του τόπου μας.

Κάποτε, αντί για τον Κωστή Στεφανόπουλο, η ΝΔ επέλεξε για Πρόεδρό της τον Κ. Μητσοτάκη!

"Ανθ' ημών, Γουλιμής!"
Τώρα η ΝΔ έχει φτάσει σ΄ένα αντίστοιχο σταυροδρόμι και καλείται να επιλέξει εκ νέου ανάμεσα στην σοβαρότητα και τη συνέπεια ή τον πολιτικό καιροσκοπισμό.
Αν οι νεοδημοκράτες επιθυμούν, έστω την ύστατη ώρα, να σταματήσουν την ελεύθερη πτώση της ΝΔ στον Καιάδα του πολιτικού αφανισμού, η μόνη επιλογή που τους απομένει είναι να προκρίνουν τον Αντώνη Σαμαρά ως τον επόμενο αρχηγό της κεντροδεξιάς παράταξης. Όχι σαν έναν "αντι-Παπανδρέου", αλλά σαν την πρόταση μιας νέας πολιτικής, κεντροδεξιάς, θεώρησης.

Δεν υπάρχουν σχόλια: