Δευτέρα, 2 Νοεμβρίου 2009

Τα καλά και τα κακά...

Είμαι, πραγματικά, απ' τους τελευταίους που θ' απολογηθούν για τα εγκλήματα που διέπραξε, πόσο μάλλον θα υποστηρίξουν, το κομματικό-γραφειοκρατικό εξάμβλωμα της πάλαι ποτέ σταλινικής τυραννίδας.
Κι όμως, κάποιος μου 'πε:
Σκέψου, μ' όλα τα κακά του ο υπαρκτός σοσιαλισμός -ή, τέλος πάντων, αυτό που πέρασε σαν υπαρκτός σοσιαλισμός στην πρώην ΕΣΣΔ- έδωσε χώρο σε, μα κυρίως μπόρεσε να υποστηρίξει, μια "ακριβή" μουσική, όπως εκείνη του Shostakovich. Αλήθεια, θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει σήμερα, μέσα σ' ένα καθεστώς δυτικού, ή μάλλον διεθνοποιημένου καπιταλισμού, ένας Shostakovich; Θα μπορούσε ποτέ να γράψει μια τόσο "ακριβή", κι εν πολλοίς αντιεμπορική, μουσική; Μπορεί ο δυτικός καπιταλισμός, με όλο του τον -πραγματικό ή όχι- κοινωνικό και πολιτικό φιλελευθερισμό να υποστηρίξει, τώρα ή κάποια στιγμή στο μέλλον, μια τέτοια πολιτισμική έκφανση; Χωράνε, άραγε, Shostakovich μέσα σ' ένα καθεστώς στυγνής κυριαρχίας του κέρδους της αγοράς;

Τώρα, βεβαίως, η αλήθεια είναι πως το σταλινικό καθεστώς είχε τον Shostakovich μια στο καρφί και μια στο πέταλο, κι ο ίδιος, μάλλον, δεν είχε ξεκαθαρίσει απολύτως  τη σχέση του μαζί του.
Ωστόσο, ο βασικός προβληματισμός παραμένει: μπορούν να υπάρξουν Shostakovich, και οι "ακριβές" μουσικές τους, μέσα σ' ένα περιβάλλον όπου τα πάντα μετριούνται και κρίνονται με βάση τους δείκτες των πωλήσεων και του κέρδους;
(Παρακάτω, η 7η Συμφωνία του Shostakovich, αφιερωμένη απ' τον ίδιον στο Στάλινγκραντ)



Δεν υπάρχουν σχόλια: