Παρασκευή, 24 Δεκεμβρίου 2010

Μήπως γεννήθηκαν νωρίς;


Διαβάζω στο: Μ. Μπακούνιν, Κρατισμός και Αναρχία, εκδ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ, Αθήνα, 1979, σ. 34-36:

"(...) Αρχίζει η γενική, δημόσια και ιδιωτική, χρεωκοπία, ο πρώτος όρος της κοινωνικο - οικονομικής επανάστασης.
Με λίγα λόγια, βρισκόμαστε μπροστά στην πιο γενικευμένη καταστροφή κι εξάθρωση, όλα γκρεμίζονται από μόνα τους, πεταγμένα έξω και καθαρισμένα απ' την εσωτερική σαπίλα. Δεν υπάρχουν πια ούτε οικονομικές υπηρεσίες, ούτε στρατός, ούτε δικαιοσύνη, ούτε αστυνομία· δεν υπάρχουν πια ούτε Κρατική εξουσία, ούτε Κράτος, αλλά συνεχίζει να υπάρχει ο ανανεωμένος κι ισχυρός λαός που σήμερα εμψυχώνεται απ' το σοσιαλεπαναστατικό πάθος. Κάτω απ' τη συλλογική διεύθυνση της Διεθνούς και της Συμμαχίας των Επαναστατών Σοσιαλιστών, πυκνώνει τις τάξεις του κι επιδιώκει να δημιουργήσει πάνω στα ερείπια του Κράτους και της αστικής κοινωνίας την κοινωνία του χειραφετημένου εργαζόμενου ανθρώπου.
(...)
Αλλά παρόλο που η πιο φοβερή αθλιότητα πλήττει εκατομμύρια προλετάριους, δεν αποτελεί ακόμα ένα κίνητρο για την επανάσταση. Ο άνθρωπος είναι προικισμένος απ' τη φύση με μια αξιοθαύμαστη υπομονή που συχνά, είναι αλήθεια, φτάνει στην απελπισία και μόνο ο διάβολος ξέρει ως ποιο σημείο μπορεί ν' αντέξει όταν, μαζί με την αθλιότητα που τον περιορίζει σε ανήκουστες στερήσεις και σ' έναν αργό θάνατο από ασιτία, υποφέρει κι από κείνη την ανοησία, απ' τα βλακώδικα αισθήματα, από εκείνη την απόλυτη έλλειψη συνείδησης των δικών του δικαιωμάτων κι από εκείνη την αδιατάρακτη υπομονή κι υπακοή, που ανάμεσα σ' όλους τους λαούς χαρακτηρίζουν μ' έναν ειδικό τρόπο τους Ινδοϊστές της Ανατολής και τους γερμανούς. Ένας άνθρωπος που έχει γίνει τέτοιος δεν θα ξανασταθεί ποτέ στα πόδια του: θα πεθάνει, αλλά δεν θα εξεγερθεί. Αλλά όταν οδηγηθεί στην απελπισία τότε μπορεί να εξεγερθεί. Η απελπισία είναι ένα αίσθημα οξύ και παθιασμένο. Εξαφανίζει την αδράνεια και την υποταγή και προϋποθέτει, αν όχι τίποτ' άλλο, έναν κάποιο βαθμό κατανόησης της δυνατότητας να φθάσει κανείς σ' ένα ανώτερο επίπεδο.
Με λίγα λόγια, είναι αδύνατο να παραμείνει κανείς για πολύ στην κατάσταση της απελπισίας. Η τελευταία σπρώχνει γρήγορα τον άνθρωπο στη δράση ή στον θάνατο. Σε ποια δράση; Φυσικά στη δράση για την κατάκτηση καλύτερων συνθηκών ζωής. Ακόμα κι ο γερμανός, όταν είναι απελπισμένος, παύει να τα μετράει όλα. Βέβαια, προτού να οδηγηθεί κανείς στην απελπισία, χρειάζεται να υποστεί πολλές προσβολές, πολλές κακοτυχίες, πολλά δεινά και να υποφέρει πολλά.
Αλλά ούτε η αθλιότητα κι η απελπισία μαζί είναι αρκετές για να προκαλέσουν Κοινωνική Επανάσταση. Θα πετύχουν να προκαλέσουν τοπικές αναταραχές, μα δεν είναι ικανές να κινητοποιήσουν ολόκληρες μάζες. Για να φτάσουμε εκεί είναι απαραίτητο να διαθέτει ο λαός ένα κοινό ιδανικό, αναπτυγμένο ιστορικά μέσα μέσα απ' τα βάθη του λαϊκού ενστίκτου, που να τροφοδοτείται και να διαδίδεται, να φωτίζεται από μια ολόκληρη σειρά σημαντικών γεγονότων, από σκληρές και πικρές εμπειρίες· είναι αναγκαίο να έχει ο λαός μια γενική ιδέα για το δίκιο του και, μια βαθιά, παθιασμένη, θρησκευτική, αν θέλετε, πίστη σ' αυτό το δίκαιο.
Όταν αυτή η ιδέα κι αυτή η πίστη συνδυάζονται στο λαό με την αθλιότητα που τον οδηγεί στην απελπισία, τότε η Κοινωνική Επανάσταση είναι αναπόφευκτη, βρίσκεται κοντά και καμιά δύναμη δεν μπορεί να της αντισταθεί."

Χμμμ, βρε μήπως, κατά πως λέει στο τελευταίο του βιβλίο ο Γ. Ρούσης, γεννήθηκαν, πράγματι, νωρίς όλοι αυτοί, σαν τον Μαρξ και τον Μπακούνιν;

Δεν υπάρχουν σχόλια: