Δευτέρα, 21 Νοεμβρίου 2011

Τυχαιότητες;


Κι αίφνης, τ' αδύνατα μοιάζουν πλέον δυνατά. Όσα, εδώ κι ενάμιση χρόνο, προβλέπαμε και φωνάζαμε κάποιοι "πτωχευσιολάγνοι", "δραχμολόγοι", "αλβανοχοτζικοί", "εαμοβουλγαροληστοσυμμορίτες", "γραφικοί", "αεριτζήδες" και όποιον άλλον χαρακτηρισμό βρήκαν ή επινόησαν διάφοροι (λιγότερο ή και καθόλου) "σοβαροί" (νεο)φιλελεύθεροι, φαίνεται πως πραγματώνονται.
Οι "αγορές", που στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτ' άλλο από μισή ντουζίνα τραπεζών, δεν επιβάλλουν μόνο πολιτικές, δεν ρυθμίζουν μόνον την πολιτική και κοινωνική σφαίρα, αλλά επιβάλλουν και κυβερνήσεις μέσω κοινοβουλευτικών πραξικοπημάτων. Κάποια στιγμή πρέπει ακόμα κι ο πιο χαζός ιθαγενής να αντιληφθεί ότι η σφαίρα του πολιτικού δεν υφίσταται πλέον, παρά μόνον ως απολύτως εγγεγραμμένη στη σφαίρα του οικονομικού. Κι αυτό προς επίρρωση του θείου Μαρξ, ο οποίος προσπαθούσε, πριν από εκατόν εξήντα και βάλε χρόνια, να πείσει αντίστοιχους ηλίθιους, σαν κι εμάς, ότι η οικονομική βάση είν' εκείνη που γεννά κι επικαθορίζει απολύτως το πολιτιστικό υπερκείμενο. Βεβαίως, ούτε ο Μαρξ δεν θα μπορούσε να προβλέψει την ολοκληρωτική ήττα της πολιτικής απ' την οικονομία στον 21ο αιώνα. Ίσως στο καιρό του να μην είχε γενικευτεί σε τέτοιον, απόλυτο βαθμό ο πολιτικός κατεξευτελισμός.
Και τι "προφητεύουν" τώρα τα ιερατεία κι οι παρασυναγωγές της "παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής διακυβέρνησης";
Ότι έφτασε η ώρα να μιλήσουμε για "Ευρώπη δυο ταχυτήτων". Βεβαίως, όταν μερικοί λέγαμε, σε ανύποπτο χρόνο, ότι το ολοκαύτωμα του ευρωπαϊκού Νότου εντάσσεται σ' έναν στρατηγικό σχεδιασμό για τη δημιουργία μιας πολύ συγκεκριμένης βορειοευρωπαϊκής χάνσας, που θα έχει σαν "εγγύς περιφέρεια" έναν καθημαγμένο και πλήρως υποταγμένο ευρωπαϊκό Νότο, κάποιοι μας χλεύαζαν.
Και το ευρώ;
Σήμερα ακούγονται όλο και περισσότερες "σοβαρές" φωνές, κυρίως πέραν του Ατλαντικού, για το αναπόφευκτο της διάλυσης της ευρωζώνης. Αλλά κι εντός Ευρώπης, ήδη έχει ανοίξει μια, εντός συστήματος, συζήτηση για το "ενδεχόμενο" μια "διπολικής" ευρωζώνης. Ανήκουστα πράγματα, που, μέχρι πρότινος, συνιστούσαν "έγκλημα καθοσιώσεως" και περιγέλαστα "συνωμοσιολογικά σενάρια" ευφαντάστων. Βέβαια, το παιχνίδι είναι τόσο χοντρό (άνω του 25% των παγκοσμίων συναλλαγματικών διαθεσίμων -πάνω από 10 τρισ. δολάρια- είναι σε ευρώ· επίσης, πάνω από το 34% των καθημερινών συναλλαγών σε διεθνές επίπεδο πραγματοποιείται σε ευρώ· καθημερινά κινούνται κεφάλαια που ξεπερνούν τα 100 τρισ. δολάρια), που μια "ειρηνική" διευθέτηση του "ευρωπαϊκού προβλήματος" μοιάζει, και είναι, εντελώς απίθανη. Με πραγματιστικούς όρους, η πεισματική άρνηση της Γερμανίας να ενταχθεί στον πολιτικό σχεδιασμό μιας πραγματικά ενωμένης Ευρώπης -"Είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε!"- οδηγεί το έτσι κι αλλιώς εξαμβλωματικό μόρφωμα της ΕΕ σε διάλυση. Η Γερμανία θεωρεί εαυτήν πολύ ισχυρή (και πλούσια) για να εξευρωπαϊστεί κι η Ευρώπη είναι πολύ μεγάλη και σύνθετη για να εκγερμανιστεί. Κι έτσι, άρκεσε ένα μικρό "ασθενές βατραχάκι", σαν την Ελλάδα, που ουσιαστικά αποτελούσε κι αποτελεί μια αμελητέα οικονομική παράμετρο και ποσότητα της διεθνούς οικονομίας, για γίνει η θρυαλλίδα καταιγιστικών εξελίξεων προς την πλευρά της διάλυσης, όχι μόνον της ΟΝΕ, αλλά καθώς φαίνεται κι αυτής της ίδιας της ΕΕ. Φυσικά, η Ελλάδα θα μπορούσε απλώς να εξοντωθεί, κι αυτό επιχειρήθηκε κι επιχειρείται ακόμα (τη συνδρομή διάφορων εγχώριων κουίσλινγκ και προθύμων εξαπτέρυγων), αλλά η "μόλυνση" ξέφυγε, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί ασθενούντες "συστημικοί κίνδυνοι", προεξάρχουσας της Ιταλίας (αν και μάλλον η Γαλλία θα είναι εκείνος ο "κρίκος" που, σπάζοντας, θα διαλύσει και την ευρωπαϊκή αλυσίδα).
Κι επειδή η ευρωζώνη είναι, προς το παρόν, "πολύ μεγάλη" για να υποστεί έναν "ξαφνικό θάνατο", που θα οδηγούσε σε μια παγκόσμια , πραγματική αυτή τη φορά, οικονομική κρίση άνευ προηγουμένου, οι ιεροφάντες των Βρυξελλών, κατ' ουσίαν η Γερμανία, αρχίζουν πλέον να βάζουν στο τραπέζι κι άλλα "ανήκουστα", όπως το ευρωομόλογο, τη δυνατότητα να κόψει η ΕΚΤ χρήμα, παρά το γεγονός ότι δεν προβλέπεται απ' την Συνθήκη του Μάαστριχτ κι αφού η αγορά κρατικών ομολόγων αποδείχτηκε ακόμα πιο "επικίνδυνη" απ' τον πληθωριστικό κίνδυνο, την εθελοντική έξοδο των "αδύναμων κρίκων" απ' την ΟΝΕ χωρίς συνακόλουθη έξοδό τους κι απ' την ΕΕ (έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν ίσχυε αυτή η συνεπαγωγή) κι άλλα πολλά, εξόχως "ριζοσπαστικά". Μόνο που, καθώς όλα δείχνουν, είναι πλέον αργά. Οι διαβόητες "αγορές" έχουν παίξει τα ρέστα τους στη διάλυση της ευρωζώνης, ενδεχομένως και της ΕΕ, επομένως, και αφού όπως προαναφέραμε είναι πλέον οι αγορές που υπαγορεύουν τις πολιτικές, είναι κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι η καταλυτική "τυχαιότητα" θα συμβεί, παρά το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές παρασυναγωγές δημιουργούν θύλακες απόλυτα ελεγχόμενης διακυβέρνησης σε χώρες όπως η δικιά μας κι η Ιταλία. Παρά τους ευσεβείς πόθους των "αγορών", η Ευρώπη διαθέτει μια παγιωμένη και πολύ ισχυρή πολιτική κουλτούρα, που είναι ουσιαστικά αδύνατον να ελεγχθεί με απόλυτο τρόπο σύμφωνα με τις συνταγές "σοκ και δέος" του Φρίντμαν. Κι αν ακόμα ο θατσερισμός επικράτησε ως ένα σημείο ως επικρατούσα ιδεολογία στην μεταμοντέρνα Ευρώπη, προσπαθώντας να μας πείσει (κι ως ένα σημείο το κατάφερε, πείθοντας μια ικανή μάζα χρήσιμων κι αφασικών ηλίθιων), ότι τα συμφέροντα των πολυεθνικών και των τραπεζών, τα συμφέροντα της "αγοράς", είναι ταυτόσημα με το γενικότερο συμφέρον (έλεος!), ο θείος Μαρξ είχε προβλέψει και γι' αυτήν την περίπτωση ότι "δεν είναι η συνείδηση των ανθρώπων που καθορίζει την ύπαρξή τους αλλά, αντιθέτως, η κοινωνική τους ύπαρξη καθορίζει τη συνείδησή τους". Σε πείσμα των "οργανικών διανοούμενων" του συστήματος, των αγοραίων πολιτικών θεραπαινίδων και των επικοινωνιακών χαλκείων, αυτό που έχει σημασία είναι εκείνο που ο κόσμος βιώνει στην καθημερινότητά του, η δρώσα πραγματικότητα, η οποία είναι πλέον τόσο ζοφερή, που διαμορφώνει, ολοένα και περισσότερο, ταξικές συνειδήσεις. Ο κόσμος μας "απομαγεύεται" (για μια δεύτερη φορά μετά τον Διαφωτισμό), ο "λαϊκός καπιταλισμός" γκρεμίστηκε μαζί με το τείχος του Βερολίνου, κι ο πάλαι ποτέ "πλούσιος εργάτης" απέμεινε πλέον γυμνός κι ενδεής, να αναρωτιέται πώς ήρθαν όλα έτσι, τούμπα, μέσα σε μια, όχι και τόσο μακρά, νύχτα (ξανά: "Είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε!").
Όμως, για κάθε δράση υπάρχει αντίδραση. Αυτό είναι ένα αναντίρρητο φυσικό κι ιστορικό αξίωμα κι η Ευρώπη υπήρξε παραδοσιακά ένα επαναστατικό εργαστήρι του κόσμου. Τώρα, που τα ψέμματα τελείωσαν κι οι "ικανοποιημένοι σκλάβοι" διαπιστώνουν πως ο χαλκάς σφίγγει ολοένα και περισσότερο απειλώντας να τους κόψει τον λαιμό, έρχεται η ώρα να αντικρίσει ο καθένας μας την αλήθεια κατάματα. Δεν μπορεί να γίνει απολύτως καμιά συζήτηση περί πολιτικού φιλελευθερισμού και δημοκρατίας, δεν μπορεί να γίνει καν λόγος περί κοινωνίας, όσο κυριαρχεί -και είναι ιδεολογικά αποδεκτό- ένα οικονομικό σύστημα εγγενώς άδικο κι εκμεταλλευτικό. Ή, εν πάση περιπτώσει, όσο αυτό το οικονομικό σύστημα διεκδικεί κι απολαμβάνει ασύδοτης ελευθερίας κι "αυτορύθμισης", κατακρεουργώντας κάθε ουσιαστική έννοια ελευθερίας, δημοκρατίας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Αν η αστική επανάσταση, κι ο φιλελευθερισμός, γκρέμισαν τις παραδοσιακές, πατερναλιστικές, κοινωνικές σχέσεις της φεουδαρχίας, με όχημα τις εξαθλιωμένες τότε αγροτοεργατικές μάζες, σήμερα ο νεοταξικός μετακαπιταλισμός επιχειρεί να γκρεμίσει τους βασικούς πυλώνες της αστικής ιδεολογίας και πολιτικής πραγμάτωσης, δηλαδή τον πολιτικό φιλελευθερισμό, την δημοκρατική μέθοδο και τα εθνοκράτη. Μόνο που το "όχημα" αυτής της μετάλλαξης είναι εξαιρετικά ισχνό, την ιστορική μεταβολή δεν μπορούν παρά να την προκαλούν επαναστατικές μάζες. Κι οι (οιονεί) επαναστατικές μάζες, ετούτη τη φορά, δεν έλκονται απ' τα "ιδεολογικά προτάγματα" κάποιων, πολύ συγκεκριμένων, ελίτ, που στην ουσία ευαγγελίζονται την επιστροφή σε μια ιδιότυπη "τρίτη περίοδο δουλοπαροικίας".
Φυσικά, όπως συνέβη πάντοτε στην νεωτερική εποχή, όταν η οικονομική ύφεση συναντά την πολιτική κρίση, προβάλλει σαν απάντηση ο μικροαστικός ριζοσπαστισμός, ήγουν ο φασισμός στις διάφορες μορφές κι εναλλαγές του. Ωστόσο, ο μετανεωτερικός φασισμός, που μπορεί κάποιος να τον εντοπίσει στα "εθνικολαϊκά" καμώματα τύπου ΛΑΟΣ, είναι πλέον μια καρικατούρα, μια φάρσα χωρίς στέρεη ιδεολογική βάση, συνέπεια και ριζοσπαστισμό (έστω και μικροαστικό), οπότε η απήχησή του δεν φτάνει στους ναυαγούς του εκσυγχρονισμού, αντίθετα, προκαλεί μάλλον οργή με τις ατέλειωτες παλινωδίες κι αντιφάσεις του. Στη απέλπιδα και λυσσαλέα μάχη της οπισθοφυλακής, ένα σύστημα που διαλύεται απ' τον ίδιον εκείνον θεσμό, τις "αγορές", που επί χρόνια υπηρετούσε πιστά και πειθήνια, δείχνει να τα έχει απολύτως χαμένα: την ίδια στιγμή που μηχανεύεται τα πάντα για να διασώσει τον μηχανισμό εξυπηρέτησης και διαιώνισης του θεσμού "που γνωρίζει κι εμπιστεύεται", ο ίδιος αυτός θεσμός δείχνει να επιθυμεί την απορρύθμιση και τη διάλυση του υποστηρικτικού του μηχανισμού, ευελπιστώντας ότι, μέσα απ' το προκείμενο χάος, η "παγκόσμια οικονομική και πολιτική διακυβέρνηση", ο απόλυτος, αδιαμφισβήτητος κι αδιαμεσολάβητος απ' την πολιτική έλεγχος απ' τις "αγορές", θα προκύψει σαν η μόνη "εφικτή κι αποτελεσματική λύση". Η ιστορία, ωστόσο, αποδεικνύει ότι το χάος είναι απρόβλεπτο, ειδικά όταν μιλάμε για κοινωνίες με βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές ρίζες, όπως οι ευρωπαϊκές.
Στο καθ' ημάς δια ταύτα, όλες μας οι ελπίδες επικεντρώνονται πλέον σε μια άμεση διάλυση της ευρωζώνης, που θα μας δώσει τη δυνατότητα να επιστρέψουμε σε εθνικού τύπου οικονομία με τις λιγότερες δυνατόν "ωδίνες κι απώλειες", να αποκτήσουμε δηλαδή και πάλι εκείνα τα οικονομικά και δημοσιονομικά εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν την πατρίδα μας σε μια τροχιά ανάκαμψης, ανάπτυξης κι ελπίδας.

1 σχόλιο:

Ανώνυμος είπε...

Πού είναι, λοιπόν, η Αριστερά; τι κάνει επιτέλους η Αριστερά; Είναι ζήτημα αιτημάτων; «ποια είναι η άλλη προοπτική που δίνει η Αριστερά»; EROTHSEIS- EROTHSEIS-EROTHSEIS ! GIA DOKIMASTE NA KANETAI σύνδεση θεωρίας και πράξης, EPISTHMONIKHS FILOSOFIKHS THEORIAS KAI ZONTANHS YFISTAMENHS PRAGMATIKOTHTAS TOU ANTHROPOY. MHPOS DEITAI EKEI MESA TON AFHRHMENO ROMANTISMO THS ARISTERAS, OS ROMANTIKOI DIAXEIRHSTES THS FTOXEIAS (KAI PNEYMATIKHS) KAI THS MIZERIAS (KAI PNEYMATIKHS) TON KOINONION MAS. O LOGOS SHMERA THS ARISTERAS EINAI ENAS APLOS "PAPADISTIKOS" ROLOS, KAI O AMBONAS THS ARISTERAS EINAI NA PSAXNEI NA δικαιούται να σηκώσει το γάντι, EKEI POY TO PETA TO GANTI TO NOTHRO KAI BOTHRODH/BOURKODH SYGKEKRIMENO KAI OXI AFHRHMENO "SYSTHMA". H ARISTERA EXEI PRO POLLOU APOLESEI THN EPISTHMONIKH, THN FILOSOFIKH THN PRAGMATIKH DIASTASH THS ELLEIPSEIS THS/TON KOINONIAS/KOINONEION. OLOGOS THS MPOREI NA EINAI, KAI EINAI LOGOS SOSTOS, ALLA EXEI APHXHSEI OS ENAS HTHIKOPLASTIKOS KAI STHN "PRAXH MH SYGKEKRIMENOS". AKOUGETAI OS ANTIFASH, ALLA O LOGOS THS EINAI STHN IDIA "FASH" TOY YFISTAMENOY EKMETALEYTIKOY KAI ANTIANTHROPHNOY SYSTHMATOS, POY ... KATAPOLEMA ! "... κοινωνικό υποκείμενο, δρόμο για τη μετατροπή του σε ευρύτερο πολιτικό υποκείμενο ανατροπής, επανάστασης και δημιουργίας." OLETHRIO LATHOS THS ANALYSEIS/ANTILHPSEIS PERI "YPOKEIMENOY", ANTITHETOS, H ANATROPH KAI EPANASTASH ZOHS GINETAI ME "ANTIKEIMENA" THS EXELIXEIS ! KAI AYTO EINAI H PRAGMATIKH ANATROPH TO "ANTIKEIMENO", O ANTHROPOS ! H ARISTERA SHMERA, AS TOLMHSEI MESA APO EPISTHMONIKES k. FILOSOFIKES ANTHROPOKENTRIKES ENNOIES (OPOS ALLOSTE EKANAN KAI O MARX/ENGELS KAI O LENIN) NA ANATREPSEI THN IDH YPARXOUSA ANATRAMENH "LOGIKH". AS XEKINHSH APO THN IDIA ANTHROPHNH ONTOTHTA, APO TO "TELOS", APO TON THANATO/GHRAS, KAI NA ODEYSEI PROS THN NEOTHTA, THN GENA, THN DHMIOURGEIA THS ZOHS ! DIOTI OLOI XEROUME TO ... "TELOS" THN "ARXH" OYDEIS ! ALLOSTE OLA "PAIZONTAI" STO KAPITAL (KEFALH), O THYASONTAS TOY OLYMPIOY DIOS, KAI PAROUSIASTIKA, TO KATALABE KAI XRHSHMOPOIHSE ME EPISTHMONIKOTHTA TA EPISTHMONIKA EYXRHSTA EPISTHMONIKA/FILOSOFIKA ERGALEIA KAPOION PAGKOSMIOS GNOSTON EPISTHMONIKOFILOSOFON, THN ANAGKAIOTHTA THS PALHS KAI ANATROPHS TOY DOLOFONIKOY SYSTHMATOS POY LEMAI SHMERA KAPITALISMOS. "Η Αριστερά υπάρχει και είναι η μόνη που δικαιούται να σηκώσει το γάντι:" LATHOS, OLETHRIO LATHOS. H ARISTERA POTE DEN SHKONEI "TA GANTIA" POY THS RIXNOYN, DIOTI MIA ZOH THA ... SKYBEI NA MAZEYEI TA BROMIKA KAI APLYTA GANTIA TOYS ! DEN EINAI AYTOS O ROLOS APENANTI STHN ZOH, THS ARISTERAS. ALLA H ARISTERA PSAXNEI AKOMH NA BREI TO PRAGMATIKO Σπαθή THS, TO Σπαθή THS ANTHROPINHS EPISTHMHS, THS ANTHROPOKENTRIKHS FILOSOFEIAS KAI THS ZONTANHS SYNEIDHTHS ZOHS ! DIOTI ETSI THA KATALABOYN OLOI TO "NOHMA" THS "EPIPROSTHETHS AXIAS" TOYS, ESEIS TO LETAI LATHEMENA "YPERAXIA" ! SAYTO TO PLASIO EITANE H PARAKATATHKH TOY SPARTAKOY !
---------------------------------------
(Δε λυπάμαι τα γηρατειά που φεύγουν - τα μωράκια που έρχονται άθελά τους να ζήσουν σκλάβοι, να πεθάνουν σκλάβοι, σ' έναν κόσμο ελεύθερων αφεντάδων. Θα τους μαθαίνουν: η σκλαβιά τους χρέος εθνικόν και σοφία του Πανάγαθου!... Πότε θ' αναστηθούν οι σκοτωμένοι; ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗΣ, 20 Oκτώβρη 1973)